Jeśli w testamencie wyłączeni z dziedziczenia zostali członkowie najbliższej rodziny, wówczas mają oni – zgodnie z prawem spadkowym – prawo do zachowku. Jest to swoista rekompensata, do której uprawnieni są zstępni, czyli dzieci czy wnuki oraz małżonek, rodzice, którzy mieliby ustawowe prawo do spadku.
Występują jednak takie sytuacje, które upoważniają spadkodawcę do pozbawienia spadkobierców również prawa do zachowku. Obejmują one różne zachowania nieetyczne, które zostały wymieniowe w artykule 1008 Kodeksu cywilnego:
– spadkobierca postępuje w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
– spadkobierca dopuszcza się wobec spadkodawcy umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności,
– spadkobierca nie realizuje obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy.
Zachowanie wbrew woli spadkodawcy
Sprawdzając w Kodeksie cywilnym, kogo można wydziedziczyć, na jednym z pierwszych miejsc wskazane jest zachowanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz wbrew woli spadkodawcy. Do takich zachowań można zaliczyć choćby alkoholizm, czerpanie korzyści z działalności przestępczej czy niewierność w przypadku współmałżonka. Możliwość skorzystania z takiej opcji przy wydziedziczaniu z zachowku wymaga, aby spadkobierca działał wbrew woli spadkodawcy, czyli nie może zachodzić jedynie przesłanka zachowania niezgodnego z zasadami współżycia społecznego.
Umyślne przestępstwo względem spadkodawcy również może być powodem wydziedziczenia. Orzecznictwo wskazuje, że na takiej podstawie mogą być wydziedziczone osoby, które ze spadkodawcą łączy więź emocjonalna.
Jaka musi być forma wydziedziczenia?
Trzeba pamiętać, że wydziedziczenie może nastąpić jedynie w testamencie. Spadkodawca, który spisuje testament, powinien dokładnie wskazać wydziedziczonego. W treści testamentu powinny również znaleźć się wymienione przyczyny wydziedziczenia, które muszą obejmować te, które wskazane są w Kodeksie cywilnym.
Jeśli wydziedziczenie jest skuteczne, wówczas spadkobierca zostanie pozbawiony całości zachowku, a co za tym idzie – będzie całkowicie wyłączony z dziedziczenia. Natomiast nie można zapominać, że zachowek, który utraci wydziedziczony, przejdzie na jego zstępnych.
W sprawach związanych z dziedziczeniem najlepiej konsultować się z dobrym prawnikiem. Kancelarią, która specjalizuje się w prawie spadkowym, jest Nartowski&Trojanowska z Krakowa. Pełny zakres ich działalności można sprawdzić na stronie http://adwokaci-nt.pl/sprawy-spadkowe/.